Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Władza rodzicielska przysługuje ona ogół obojgu rodzicom. Obejmuje ona obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. W pewnych wypadkach sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską zawiesić, ograniczyć lub pozbawić jej rodzica.

W sytuacji w której władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, którzy żyją w rozłączeniu, sąd opiekuńczy może określić sposób jej wykonywania kierując się przede wszystkim dobrem dziecka. Sąd może wydać różne orzeczenia w tym zakresie przy czym podjęta decyzja powinna być poprzedzona szczegółowymi ustaleniami dotyczącymi wszystkich okoliczności dotyczących aktualnej sytuacji życiowej dziecka stron oraz związanego z tym wzajemnego stosunku rodziców. Odnosić się to powinno przede wszystkim do pieczy nad osobą dziecka oraz jego wychowaniem, co stanowi główny przedmiot władzy rodzicielskiej.

Na czym polega ograniczenie władzy rodzicielskiej?

Wśród decyzji jakie może podjąć sąd opiekuńczy znajduje się orzeczenie o ograniczeniu władzy rodzicielskiej. Polega ono na powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców z jednoczesnym ograniczeniem jej po stronie drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Ograniczając władzę rodzicielską, sąd powinien określić sytuację w sposób konkretny tj. wskazać do jakich obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka ogranicza władzę rodzicielską drugiego rodzica.

I tak może ono obejmować przykładowo prawo decydowania w kwestiach dotyczących zmiany miejsca pobytu dzieci, organizacji wypoczynku, wczasów, leczenia, wyboru szkoły, nauki pozaszkolnej, zasad wychowania, kierunku i zakresu wykształcenia, wyboru zawodu itd. W zależności od konkretnej sytuacji możliwe jest również określenie czasu i miejsca widywania się z dziećmi. Można też zastrzec, że zgoda drugiego z rodziców jest konieczna we wszystkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby małoletnich dzieci.

Kryteria decydujące

Odpowiedzialność jaka ciąży na sądzie opiekuńczym jest olbrzymia podczas gdy często sytuacja w rodzinie jest skomplikowana i budzi wiele wątpliwości. W tym zakresie pomocny jest bogaty dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego, wskazujący na takie okoliczności, jak np. wiek dziecka, więź uczuciowa z rodzicem czy rodzeństwem.

Wiek dziecka ma istotne znaczenie w szczególności w okresie niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa, ponieważ wskazane jest, aby w tym czasie dziecko przebywało pod opieką matki z uwagi na jej konstytucję psychiczną, większą uczuciowość, skłonność do jej uzewnętrzniania oraz właściwą matce troskę o zaspokojenie codziennych potrzeb dziecka (orzeczenie SN z dnia 21 listopada 1952 r., C 1814/52, OSN 1953, nr 3, poz. 92).

Natomiast przy wyborze tego z rodziców, któremu powierza się wykonywanie władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy powinien kierować się kwalifikacjami podmiotowymi obojga rodziców, uwzględniając także ich zdolności wychowawcze. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, w każdym konkretnym wypadku należy ocenić, które z rodziców daje lepszą gwarancję wychowania dziecka na prawego człowieka i obywatela. Ważny jest także dotychczasowy, wzajemny stosunek rodziców zarówno do siebie, jak i do dziecka, a ponadto czy jedno z rodziców nie wpaja dziecku uczucia niechęci lub nienawiści do drugiego i jego otoczenia. Przy wyborze rodzica któremu powierza się władzę rodzicielską, nie ma rozstrzygającego znaczenia, ani stanowisko (nawet zgodne) rodziców, ani ich wina w spowodowaniu rozłączenia, chyba że stanowi ona wyraz nienależytego wykonywania władzy rodzicielskiej (orzeczenie SN z dnia 30 sierpnia 1949 r., WaC 76/49, PiP 1950, z. 7, s. 118; z dnia 26 kwietnia 1958 r.,III CR 135/58, OSN 1958, nr 3, poz. 90; z dnia 1 grudnia 1957 r.,I CR 1045/56, OSN 1959, nr 3, poz. 76; z dnia 30 listopada 1974 r., II CR 1229/54, OSN 1957, nr 2, poz. 35).

Tagi: , , , ,
Napisz pierwszy komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *